Người dân nghĩ gì đối với báo giới tại Việt Nam ?

2007.08.29

Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA

Tại lễ trao giải báo chí quốc gia lần thứ nhất ở Hà Nội mới đây, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng công nhận báo chí ngày càng trưởng thành và có tầm ảnh hưởng lớn. Theo ông, thì báo chí phản ánh kịp thời và trung thực những sự kiện trọng đại của đất nước và ông cũng nhắc nhở người làm báo cần phải sáng tạo hơn.

Còn người dân Việt thì có ý kiến gì đối với nhà báo, mời quý vị nghe phát biểu của hai người từ Hà Nội và Saigon qua câu chuyện với Đỗ Hiếu.

Ông Phương, từ Hà Nội cho biết, ngày nay báo chí đang góp phần rất tích cực vào cuộc sống hàng ngày của dân chúng cả nước. Điểm nổi bật mà ông cho là đáng chú ý nhất đối với làng báo là việc công khai và mạnh dạn tố giác tham nhũng ở mọi cấp đảng và chánh quyền.

Theo ông thì cho đến nay vẫn chưa có một cấp cơ sở nào của đảng dám lên tiếng phanh phui tệ nạn tham nhũng, duy chỉ có nhà báo làm thành công điều đó mà thôi, và thực tế đã chứng minh cụ thể.

Trả lời câu hỏi là tuy có nhiều tiến bộ so với thời gian trước, nhưng tại Việt Nam nói chung thì làng báo còn bị những hạn chế hay rào cản nào không?

Ông Phương nhắc lại lời cảnh báo của ông bộ trưởng thông tin yêu cầu báo chí phải giữ đúng luật đi đường, tức là phải tuyệt đối đi bên phải chứ không được đi bên trái hay ngược chiều. Ngoài ra ông cũng chứng minh là báo chí Việt Nam chưa được hoàn toàn tự do sinh hoạt, mà vẫn bị kiểm soát, điển hình là vụ hai phó tổng biên tập tờ Tuổi Trẻ thình lình bị cho thôi việc.

Một bạn đọc khác ở Saigon là bà Minh thì nói với phóng viên đài chúng tôi rằng, người dân vẫn chưa thật sự tin tưởng nơi cơ quan ngôn luận hay người làm báo, vì chỉ khi nào không còn che đậy được sai phạm, lầm lỗi từ phía nhà nước thì lúc đó báo chí mới được lên tiếng.

Bà nói rằng ở Việt Nam tự do báo chí chỉ là giấc mơ, chuyện đó còn lâu mới thành hiện thực, vì thành phần thấp cổ bé miệng, như dân oan chẳng thì có bao giờ được bênh vực, bảo vệ đâu.

Giới truyền thông trong nước cho hay, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ghi nhận là báo in, đài phát thanh, truyền hình, báo điện tử đang tích cực chống tham nhũng lãng phí, cùng các tệ nạn xã hội, tuy nhiên, ông cũng yêu cầu các cơ quan và người làm báo cần nhận thức đầy đủ hơn về trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, nâng cao trình độ, đạo đức, nghiệp vụ, cố gắng và sáng tạo hơn nữa để phục vụ đất nước và nhân dân.

KKKKK JJJJJJ PPPPP

CLXVK;JBD ;LKDFJFK OLDFJGLDFKJ L;DKRGJDFLK LD;KFGJDFKG DLKGJDFKG L;DGJDF LDFKJGDLFJG LDGGDLGJ LDJGDLFKGJ LKJDFGLJ.

Ségolène Royal fait sa rentrée politique en “femme neuve”

LE MONDE | 25.08.07 | 12h22  •  Mis à jour le 25.08.07 | 13h19

our sa rentrée, samedi 25 août, à Melle, dans son fief des Deux-Sèvres, Ségolène Royal veut d’abord faire passer ce message : “Je suis bien là”, présente au rendez-vous, cent jours après sa défaite à l’élection présidentielle, et mûrie. A la veille du traditionnel rendez-vous de fin d’été des socialistes à La Rochelle, la présidente de Poitou-Charentes a donné rendez-vous aux siens pour un pique-nique pimenté de groupes de rock “français et poitevin”. Elle devait être entourée de ses fidèles, Jean-Louis Bianco, Jean-Pierre Mignard, Michel Sapin, Vincent Peillon, Aurélie Filipetti, entre autres.

OAS_AD(‘Middle1′);

“J’ai accompli une mutation, déclare-t-elle au Monde. Je suis une femme neuve, renforcée, qui a gagné en épaisseur et qui a le souci de garder le meilleur.” La nouvelle Royal veut tourner la page des déchirures du passé. “J’ai une grande soif que les socialistes se réconcilient”, dit-elle en indiquant avoir “rappelé un tas de gens”, parmi lesquels le fabiusien Henri Weber, ou les amis de Dominique Strauss-Kahn, Pierre Moscovici et Jean-Christophe Cambadélis.

“On m’a beaucoup reproché de travailler seule, mais j’ai dû agir en urgence, je vais désormais beaucoup m’impliquer dans le travail collectif”, promet-elle. Ereintée par les critiques sur sa campagne, en baisse dans les sondages, Ségolène Royal veut briser son image cassante et solitaire.

La nouvelle Royal veut aller plus loin. “Dans les débats que nous aurons, j’inviterai aussi les socialistes qui sont allés au gouvernement à venir réfléchir, sans ostracisme”, confie-t-elle en citant le ministre des affaires étrangères, Bernard Kouchner, exclu du PS. Ira-t-elle jusqu’à tendre la main à Eric Besson, qui s’engagea auprès de Nicolas Sarkozy pour la combattre ? “Soyons magnanimes”, répond-elle en riant. Cette démarche, assure M^me Royal, exclut en tout cas la création d’un courant. Quant à prendre la place de premier secrétaire du PS, revendiquée dès le lendemain de la défaite, la question est désormais “prématurée”.

Dans son discours de Melle, l’ex-candidate invite les socialistes à “un travail collectif de longue haleine” pour “actualiser complètement nos réponses” et “organiser (le PS) en un grand parti moderne, portes et fenêtres largement ouvertes sur la société” mais “discipliné”. “Ce temps qui nous a manqué, nous allons le prendre. Et nous achèverons le travail”, dit-elle encore.

M^me Royal s’attarde ainsi sur quelques-uns de ces sujets de fond à approfondir, comme la notion de responsabilité jugée “fondamentale”, ou la place de l’individu dans la société, déjà inscrites dans le chantier de la refondation du PS et qu’elle préempte. “La gauche, écrit M^me Royal, est suspectée de faire du collectif la mesure de toute chose, accusée de faire des situations individuelles le seul résultat d’inerties sociales, de reproductions, de déresponsabiliser nos concitoyens, et de ne parler que de droits, quand il faudrait parler de devoirs et de contreparties (…). Cet équilibre, la gauche a donné le sentiment qu’elle l’oubliait. Cela ne doit plus jamais arriver.” “S’il y avait un slogan à trouver pour les socialistes, ajoute-t-elle, ce serait que “chacun est unique et que tous sont égaux en droits”.”

Parmi les réformes économiques structurelles qui lui tiennent à coeur, elle cite : “Ouvrir les professions fermées, libéraliser le secteur de la distribution, établir un véritable “small business act”, mettre en place une véritable flexsécurité à la française avec un service de l’emploi efficace.”

Ce n’est qu’après ces perspectives que l’ex-candidate en vient à la critique des cent jours de Nicolas Sarkozy. Si, tactiquement, elle lui donne “acte” de sa capacité de “mouvement”, elle dénonce le “paradoxe de l’immobilisme” et “des vieilles méthodes (qui) ressurgissent : empilement de lois, et mise en place de commissions tous azimuts”. Ainsi, souligne-t-elle, l’annonce de la commission Attali sur les freins à la croissance fait-elle suite à la commission Camdessus, créée en 2004 sur le même sujet par M. Sarkozy, alors ministre des finances… Elle critique le “paquet fiscal, déjà incompris de nos partenaires européens”, fustige les “six lois, peu ou pas évaluées” sur la récidive, “et toutes vouées à l’échec par défaut de moyens” et “met en garde” contre “la mesure sur les intérêts d’emprunt, qui va gonfler encore un peu plus la bulle immobilière”.

Féroce dans le domaine de la politique étrangère, elle met en parallèle l’attitude de M. Sarkozy vis-à-vis des Etats-Unis avec celle du premier ministre britannique Gordon Brown, “qui se démarque habilement et sans esbroufe de la politique néoconservatrice de l’administration Bush”.

Tirant un trait sur sa rupture avec François Hollande, elle ne veut pas laisser troubler sa rentrée par la parution du magazine Closer contenant des photos de son ex-compagnon avec une femme sur une plage du Maroc. “Il n’est pas question que je me laisse tirer vers le bas sur des sujets qui sont derrière moi”, déclare-t-elle au Monde, bien décidée à ne pas gâcher ses chances de rebond.

Isabelle Mandraud

Article paru dans l’édition du 26.08.07

Chứng khoán toàn cầu chao đảo vì nợ xấu ở Mỹ

Cơn đại hồng thủy tín dụng khởi phát từ Mỹ, quét qua châu Âu và tràn sang châu Á, khiến chứng khoán toàn cầu mất điểm suốt từ tuần trước tới nay. Các ngân hàng trung ương trên thế giới đã tung ra hàng trăm tỷ USD để cứu vãn tình hình, song dường như vẫn chưa đủ.

Đến cuối phiên giao dịch hôm thứ tư (15/8), chỉ số công nghiệp Dow Jones bắt đầu xuống dưới 13.000 điểm và tiếp tục tụt dốc mạnh vào đầu phiên giao dịch hôm qua. Tính chung, cổ phiếu của 30 công ty hàng đầu Mỹ trong nhóm Dow Jones đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 4 tháng qua.

Cú hắt hơi của người khổng lồ khiến chợ chứng khoán toàn cầu bấn loạn. Chỉ số FTSE 100 đóng cửa phiên giao dịch hôm qua ở mức 5.859 điểm, giảm 4,1%. Đây là ngày có tỷ lệ sụt giảm lớn nhất của FTSE kể từ tháng 3/2003.

Cũng ở khu vực châu Âu, chỉ số Dax của Đức giảm 2,4% xuống mức 7,270 điểm; Cac của Pháp giảm 3,3% xuống 5,265 điểm. Dẫn đầu nhóm giảm giá ở châu Âu là cổ phiếu của ngân hàng lớn nhất Đức Deutsche Bank AG và ngân hàng Pháp BNP Paribas SA. Các cổ phiếu chẳng liên quan nhiều tới tài chính ngân hàng như BHP Billiton hay Rio Tinto cũng mất điểm.

Còn ở châu Á, chỉ số Nikkei 225 của Nhật đã xuống dưới 16.000 điểm, thấp nhất kể từ tháng 11 năm ngoái. Các cổ phiếu ngành tài chính ngân hàng cũng dẫn đầu thị trường về tốc độ trượt giá.

Đà suy thoái trên thị trường chứng khoán thế giới những ngày qua bắt nguồn từ lo ngại về tình trạng nợ xấu gia tăng trong lĩnh vực cho vay cầm cố ở Mỹ. Tại nền kinh tế lớn nhất thế giới này, để khuyến khích người dân vay tiền mua nhà, suốt một thời gian dài, các tổ chức tín dụng đã áp dụng cơ chế rất linh hoạt, không quan tâm nhiều tới khả năng chi trả của khách hàng, miễn là họ chấp nhận lãi suất cao.

Rủi ro phát sinh khi lãi suất cho vay cầm cố ở Mỹ gia tăng, thị trường bất động sản sốt nóng, ngày càng nhiều người bị đẩy vào thế khó trả nợ nhà băng. Tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống tín dụng tăng cao, đặc biệt ở mảng cho vay theo hình thức nói trên. Người ta ước chừng loại nợ xấu này có thể lên đến 300 tỷ USD.

Tính chung từ đầu 2006 tới nay, hơn 70 hãng cho vay cầm cố ở Mỹ đã ngừng hoạt động hoặc chờ rao bán. Đầu tuần này, American Home Mortgage, từng nằm trong top 10 nhà cho vay cầm cố lớn nhất Mỹ, đệ đơn xin phá sản. Cùng lúc đó, hai hãng Aegis (trụ sở ở Houston) và National City (ở Cleveland) đồng thời tuyên bố ngừng tiếp nhận yêu cầu vay mới.

Cơn hỗn loạn tín dụng lên đến đỉnh điểm vào đầu tuần này, khi nhà cho vay cầm cố lớn nhất Mỹ, Countrywide, thừa nhận đang lâm vào khó khăn. Tỷ lệ nợ xấu tính đến tháng 7 của Countrywide lên mức cao nhất trong vòng 5 năm qua. Hãng cũng cho biết đang cần hỗ trợ 11,5 tỷ USD tiền mặt để duy trì hoạt động hằng ngày.

Ngay sau khi Countrywide công bố các thông tin trên, cổ phiếu của hãng giảm 13%. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi tập đoàn tư vấn tài chính Merrill Lynch khuyến cáo khách hàng của mình nên nghĩ đến việc bán cổ phiếu Countrywide.

Hàng loạt cổ phiếu tài chính cùng lâm nạn với Countrywide, kéo theo đó là đợt tháo chạy trên toàn thị trường chứng khoán New York. Nguy cơ khủng hoảng tín dụng do nợ xấu dâng cao là đòn trời giáng với các nhà đầu tư tài sản có tính rủi ro cao như cổ phiếu.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Paulson nhận định cơn hỗn độn trong hệ thống tín dụng là án phạt penalty cho việc tăng trưởng mạnh mẽ thời gian qua, dù rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đủ sức bắt, trị bệnh để không bị rơi vào suy thoái.

William Poole, Giám đốc Cục Dự trữ liên bang (FED) khu vực St. Louis, cũng tin tưởng khủng hoảng trong mảng cho vay cầm cố chưa đến mức đe dọa kinh tế Mỹ, song nó là một tai họa cần được dẹp bỏ bằng biện pháp mạnh, cụ thể là cắt giảm lãi suất. Lãi suất cơ bản của Mỹ được duy trì ở mức 5,25% suốt từ mùa hè năm ngoái nhằm chống lại nguy cơ lạm phát.

Trên thực tế, trong những ngày qua, FED cũng như nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đã rất nỗ lực tháo gỡ khó khăn. Tính tới cuối ngày hôm qua, FED đã bơm 88 tỷ USD tiền mặt để hỗ trợ khả năng chi trả cho các ngân hàng thương mại. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) còn mạnh tay hơn, chi tới 283,2 tỷ USD cho toàn hệ thống tín dụng.

Tuy nhiên, lượng tiền khổng lồ nêu trên dường như vẫn chưa đủ. Các chuyên gia cho rằng, tình hình sẽ sáng sủa hơn nếu FED sử dụng tới công cụ lãi suất. Các nhà đầu tư cũng rất kỳ vọng vào khả năng này. Theo họ vấn đề bây giờ không phải là FED có cắt giảm hay không mà là cắt giảm bao nhiêu và vào lúc nào.

Một nhà đầu tư 74 tuổi, tên Barton Biggs, nhận xét công chúng đang mất niềm tin vào hệ thống tín dụng và điều này sẽ ảnh hưởng tới nền kinh tế. “Điều này lý giải tại sao FED phải cắt giảm lãi suất và lấy lại niềm tin cho toàn hệ thống tín dụng”.

Theo trang web chính thức của FED, trong ngày hôm qua vẫn chưa có một cuộc họp nào liên quan tới lãi suất được tổ chức. Tuy nhiên, kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng FED cắt giảm lãi suất đã tác động mạnh mẽ tới thị trường. Đầu phiên hôm qua, chỉ số Dow Jones vẫn mất hơn 300 điểm, nhưng đến cuối phiên bắt đầu phục hồi và vào lúc đóng cửa, chỉ giảm khoảng 15 điểm so với phiên trước.

Hầu hết các cổ phiếu tài chính trong nhóm S&P 500 đều tăng 3,5%. Đây là lần đầu tiên trong suốt 6 phiên vừa qua, các cổ phiếu này lên điểm. Nhiều nhà đầu tư vội vã quay trở lại thị trường, tranh thủ mua vào trong nửa giờ giao dịch cuối cùng của ngày hôm qua.

Với đà phục hồi cuối phiên hôm qua, các công ty trong nhóm Dow Jones gỡ gạc khoảng 105 tỷ USD, còn nhóm S&P 500 lấy lại 369 tỷ USD giá trị đã mất.

T.K. tổng hợp

 

100 ngày đầu của Tổng thống Pháp

16 Tháng 8 2007 – Cập nhật 13h25 GMT

Tổng hợp của Xuân Lộc

Sau ba tháng ở cương vị Tổng thống, ông Nicolas Sarkozy đã tạo nên một cuộc cách mạng mới trong chính trị Pháp và được đa số người dân tín nhiệm.

Đắc cử vào ngày 6/5, ông Nicolas Sarkozy chính thức lên nhậm chức Tổng thống Pháp 10 ngày sau đó.

Và từ đó, ông không chỉ tạo nên một phong cách lãnh đạo mới mà còn đưa ra những thay đổi lớn trong chính trị Pháp.

‘Siêu Tổng thống’

Trong ba tháng đầu ở điện Élysée, với những chương trình làm việc dày đặc và gần như hiện diện khắp mọi nơi, Tổng thống Pháp được gán cho một biệt hiệu là ‘siêu Tổng thống – hyperpresident’.

Ông gần như độc chiếm sân khấu chính trị Pháp. “Il est partout, il fait tout – ‘Ông ấy ở khắp mọi nơi, ông ấy làm tất cả’ – đó là những gì báo chí Pháp mô tả về ông.

Ngay trong ngày đầu tiên nhận chức, ông đã bay tới Berlin gặp Thủ tướng Đức, Angel Merkel.

Ngoài những chuyến công du nước ngoài hay trực tiếp hoặc gián tiếp kiểm soát và điều hành chính phủ, ông còn xuất hiện trong những hoạt động thuộc các lĩnh vực khác nhau.

Khi Tour de France bị nhiều tai tiếng vì doping, ông đã cùng tham gia một chặng đua nhằm cứu vãn môn thể thao nổi tiếng này của Pháp.

Dù xuất hiện ở đâu, làm gì, ông luôn thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Ngay cả những lần chạy bộ của ông vào mỗi sáng cũng được cho phép thu hình.

Khác với những vị tiền nhiệm, ông thường xuyên xuất hiện trên TV để nói chuyện với người dân Pháp, tổ chức các họp báo, và phát biểu trước quốc hội.

Đối với người dân Pháp, trong ba tháng vừa qua, thật hiếm khi họ bật TV lên mà không thấy vị tân Tổng thống của mình.

Việc ông xuất hiện quá nhiều trên TV, hay can thiệp vào mọi chuyện, cũng làm cho phe đối lập chỉ trích.

Trên đài France Inter hôm thứ Ba, 14 tháng 8, Jean Glavany, một dân biểu đảng Xã hội, cho rằng ông Nicolas Saroky là một Tổng thống ‘nghiện truyền thông – accro aux médias’.

Cũng theo ông Jean Glavany, ông Nicolas Sarkozy không còn nắm giữ vai trò trọng tài hiến pháp quy định, mà trở thành ‘một siêu Thủ tướng, một siêu bộ trưởng về tất cả các vấn đề, nhưng không kiểm soát được”.

Ông cũng cho rằng một siêu Tổng thống cũng gây nên nhiều rắc rối tới hiến pháp và các vấn đề về dân chủ.

Phá tiền lệ

Một điểm nổi bật khác nữa ở Tổng thống Nicolas Sarkozy là ông không còn tuân theo những tiền lệ. Ông có một tác phong lãnh đạo và một lối suy nghĩ khác rất nhiều so với quan niệm của người dân Pháp hay các Tổng thống Pháp trước đây.

Việc ông thành lập một chính phủ thu gọn chỉ 15 bộ trưởng, trong số đó có một nửa là phụ nữ, và có các bộ trưởng thuộc các đảng phái chính trị khác hay những người đến từ tầng lớp di dân là một ví dụ điển hình cho cách nhìn hoàn toàn mới mẻ này.

Bất chấp sự phản đối của nhiều người trong đảng Trung hữu UMP của mình, ông đã đưa vào trong chính phủ các thành viên của đảng Xã hội, một đảng đối lập, đặc biệt trong đó có ông Bernard Kouchner làm Bộ trưởng Ngoại giao.

Dominique Moisi, thuộc Viện quan hệ Quốc tế của Pháp nói: “Ông Sarkozy đã tập hợp người dân Pháp sau mình với một chính phủ diễn tả được khuôn mặt mới của Pháp”.

Việc ông chọn nghỉ hè tại Mỹ, và tại một địa điểm sang trọng và cách không xa dinh thự của gia đình Tổng thống Mỹ, George W. Bush, cũng là một là một dấu hiệu nữa cho thấy ông đang tìm cách thay đổi cách nhìn của người Pháp về Mỹ.

Thái độ thân thiện này cũng đã làm cho những đối lập gọi ông là ‘Sarko – người Mỹ’.

Hài lòng

Ngoài những thay đổi lớn cả về phong cách lẫn cách nghĩ, ông Nicolas Sarkozy đã gặt hái không ít những thành quả trong ba tháng đầu ở cương vị Tổng thống.

Trong lĩnh vực ngoại giao, ông đã đóng góp không nhỏ trong việc khởi động lại EU, và buộc Mỹ phải nhượng bộ về các vấn đề liên quan đến môi trường.

Mặc dầu đó không phải hoàn toàn công của ông, nhưng những thiện chí và cố gắng của ông trong các lĩnh vực này được đón nhận một cách tích cực trong nước.

Ông Dominique Reynie, thuộc Viện Khoa học Chính trị – Institut of the Sciences Po political science institute – nói: “Pháp bỗng nhiên không còn là trung tâm gây nên bao rắc rối mà là nơi của những giải pháp”.

Còn trong nước, ông đã dùng những khóa họp đặc biệt của Quốc hội để thông qua một số cải cách ban đầu. Trong số đó có luật về cải cách thuế, luật cho các trường đại học có nhiều quyền tự quản hơn, hay buộc các phương tiện công cộng vẫn hoạt động khi có đình công hay những quy định nghiêm khắc hơn đối với những tội phạm tái phạm ở lứa tuổi vị thành niên.

Những biện pháp này được dân chúng Pháp rất ủng hộ. Theo IFOP, có đến có đến 84% người dân Pháp ủng hộ dự luật về chống tội phạm và 72% đồng ý về những quy định liên quan đến đình công.

Theo một cuộc thăm dò dư luận, được đăng trên tờ Journal du Dimanche, số ra ngày 12/8, có đến 64% người Pháp được hỏi nói rằng họ hài lòng về tân Tổng thống, trong khi đó chỉ có 36% trả lời Không.

Nói thế không có nghĩa là Tổng thống Nicolas Sarkozy không gặp những khó khăn hay không phải đương đầu với những chỉ trích.

Chỉ trích

Ông được coi là đã có công lớn trong việc giải cứu các nhân viên y tế người Bulgaria bị giam tại Libya.

Nhưng EU cũng không hoàn toàn tán đồng việc ông gửi bà Cécilia, vợ mình, tới tham gia vào những đàm phán cuối cùng của EU trong việc giải thoát cho các nhân viên y tế này.

Đây cũng là điểm làm cho phe đối lập trong nước chỉ trích ông và đòi hỏi có một cuộc điều tra xem việc giải thoát các nhân viên y tế có liên quan đến những thỏa thuận về mua bán vũ khí với Libya hay không.

Họ cũng yêu cầu vợ ông phải tường trình như một nhân chứng trong cuộc điều tra này.

Mặc dù theo cuộc thăm dò của IFOP, có đến 80% người dân Pháp được hỏi đồng ý về vai trò của Tổng thống Nicolas Sarkozy trong việc giải thoát các nhân viên y tế, theo ông Reynie, Tổng thống Pháp đã làm một việc có rất nhiều rủi ro.

Cho dù còn quá sớm để đánh giá khả năng của ông, nhưng nhìn chung với những gì ông đã làm trong 100 ngày qua, ông Sarkozy là vị Tổng thống mà người dân Pháp đang cần: trẻ trung, dám nghĩ, dám làm, và nhiều thiện chí.

L’économie rattrape Nicolas Sarkozy, par Frédéric Lemaître

LE MONDE | 15.08.07 | 13h39  •  Mis à jour le 15.08.07 | 13h39

a politique économique du gouvernement est-elle adaptée à la situation ? A en juger par les trois indicateurs publiés depuis le début du mois d’août, il est permis d’en douter.En dix jours, on a appris que le commerce extérieur était encore plus déficitaire au premier semestre 2007 qu’il ne l’avait été un an auparavant (15,3 milliards d’euros contre 12,9), puis que la production industrielle avait chuté de 0,3 % au deuxième trimestre. Le chiffre de la croissance est venu couronner le tout : assez logiquement, elle n’a atteint durant ce deuxième trimestre que 0,3 %, moins qu’au premier trimestre (0,5 %) et surtout deux fois moins que prévu. Résultat : il y a peu de chance que la croissance économique atteigne l’objectif fixé par le gouvernement : entre 2,25 % et 2,5 % sur l’ensemble de l’année. Certes, le ralentissement concerne toute la zone euro. Néanmoins l’économie française souffre de maux spécifiques. Sinon, comment expliquer que le commerce extérieur allemand s’apprête à afficher en 2007 un excédent record de 150 milliards d’euros, alors que la France risque, elle, de connaître un déficit record de 30 milliards ?

if (provenance_elt !=-1) {OAS_AD(‘x40′)} else {OAS_AD(‘Middle’)}

Alors que les ménages français continuent de consommer (+ 0,6 % au deuxième trimestre), la croissance pâtit de la stagnation des investissements et évidemment des médiocres exportations. Pour expliquer cette contre-performance, trois facteurs sont généralement mis en avant : l’euro fort, la facture énergétique et la concurrence chinoise. Aucun n’est vraiment convaincant. L’euro fort ? Incriminer la monnaie unique est sans doute politiquement payant, mais intellectuellement malhonnête. Hervé Novelli, le nouveau ministre des entreprises et du commerce extérieur, l’a d’ailleurs reconnu implicitement. Près des deux tiers des ventes françaises sont à destination des pays de l’Union européenne, notamment ceux de la zone euro.

Le pétrole cher ? Non seulement le nucléaire nous permet, d’après EDF, d’économiser une dizaine de milliards d’euros par an, mais les importations de produits énergétiques ont diminué de 9,5 % au premier semestre. Soit dit en passant, l’euro fort tant critiqué nous permet de réduire ladite facture. Mais le problème français n’est pas là : pour la première fois, le solde hors énergie accuse un déficit (- 2,6 milliards).

Reste la Chine. Que la puissance de l’économie chinoise pose un problème à la France comme à la quasi-totalité de la planète est évident. Mais notre déficit avec Pékin (13,9 milliards d’euros) est à peine supérieur à notre déficit avec l’Allemagne (13 milliards). En revanche, la France exporte deux fois moins en Chine que l’Allemagne. C’est une des faiblesses françaises : nos exportations en dehors de la zone euro (en parts de marché détenues par les pays de l’eurozone) sont inférieures de 16 % par rapport à ce qu’elles étaient au moment de la constitution de l’Union monétaire (1999), alors que celles de l’Allemagne ont progressé de 11 %, a calculé l’économiste Eric Chaney.

Il faut donc se faire une raison : nos produits sont souvent moins compétitifs que ceux de nos voisins. Imputer cette situation à l’équipe de Nicolas Sarkozy serait absurde. Néanmoins, on peut se demander si l’actuel gouvernement a fait le bon diagnostic. Sur les quatre textes législatifs adoptés dès cet été, l’un a été présenté par la ministre de l’économie, des finances et de l’emploi, Christine Lagarde. Il concerne “le travail, l’emploi et le pouvoir d’achat”. Ce texte favorise notamment les heures supplémentaires, instaure un crédit d’impôt sur les intérêts d’emprunts immobiliers, réduit la portée de l’ISF ainsi que le taux d’imposition maximal. Autant de mesures qui devraient permettre d’augmenter le revenu disponible des ménages et donc théoriquement la consommation.

Pourtant, celle-ci se porte bien, étonnamment bien même. Le problème ne touche pas la demande mais l’offre. C’est bien sûr beaucoup plus grave. Augmenter le pouvoir d’achat est sans doute une bonne chose. Mais si les Français en profitent pour acheter une console de jeux Nintendo, ou si les plus fortunés d’entre eux craquent pour une Toyota Prius ou une Mercedes Classe C plutôt qu’une VelSatis de Renault, le bénéfice pour l’économie nationale sera limité.

DES RÉFORMES STRUCTURELLES

Comment expliquer ce handicap français ? Longtemps on a cru que la France n’était pas sur les bons créneaux industriels. La réalité semble plus complexe. “Les différences de performances industrielles entre (la France et l’Allemagne) sont davantage à rechercher dans l’organisation de chaque secteur (taille moyenne des entreprises, réseaux de sous-traitance, externalisation) et les caractéristiques de leurs offres de produits (différenciation, qualité, destination géographique des exportations) que dans des mauvais choix ou des lacunes sectorielles”, affirme en avril une note de l’Institut de l’entreprise.Face à cette situation, le gouvernement a un rôle à jouer. Dans un rapport confidentiel remis à François Fillon le 29 mai, le Conseil d’analyse économique liste “les atouts de la France dans la mondialisation”. Pour eux, “c’est surtout sa capacité à investir et à ainsi se maintenir dans le haut de gamme qui explique le succès relatif de l’Allemagne par rapport à la France”. S’ils mettent en avant la nécessité de mener des réformes structurelles (fiscalité, marché du travail…), ils jugent plus fondamental de favoriser l’éducation supérieure (l’autonomie accrue des universités va dans le bon sens), la recherche & développement et l’innovation.

“La vraie question est de redéfinir une politique industrielle que l’on pourrait qualifier de territorialisée. La meilleure façon d’attirer des activités économiques et de les maintenir sur un site est en effet de les ancrer dans leur territoire d’accueil. Cela évite en outre les surenchères financières entre collectivités publiques”, note, dans ce document, le professeur Thierry Madiès. S’ils se félicitent des pôles de compétitivité, ils jugent néanmoins qu’il y en a… soixante de trop. “Un bon usage de cet outil devrait conduire à en limiter la portée aux seuls pôles d’envergure mondiale, c’est-à-dire six sur les soixante-six retenus jusqu’ici”, écrit Elie Cohen.

La situation est loin d’être désespérée. La croissance mondiale, plus élevée que jamais, continue d’être très porteuse et la France a de réels atouts. Néanmoins, ses problèmes nécessitent des réformes structurelles bien au-delà des lois sur l’autonomie des universités, le service minimum et les heures supplémentaires. Dans une phrase destinée à passer à la postérité, Nicolas Sarkozy aurait dit, le 14 juillet : “Mon seul souci, c’est Cécilia.” L’économie risque rapidement d’en constituer un deuxième.

Frédéric Lemaître

Article paru dans l’édition du 16.08.07.

France : le travail illégal en hausse

Les recouvrements effectués par l’Agence centrale des organismes de sécurité sociale (Acoss), qui fédère les Urssaf chargées de collecter les cotisations sociales, ont atteint 74 millions d’euros en 2006. Les secteurs du bâtiment, de l’hôtellerie-restauration, de la confection et du gardiennage sont les champions du travail illégal. C’est en région parisienne et dans les départements d’outre-mer que l’on enregistre le plus de fraudes.

Le phénomène du travail illégal est constant en France. Dans son dernier bilan, l’Agence centrale des organismes de sécurité sociale (Acoss) démontre, chiffres à l’appui, que ce fléau ne diminue pas. Plus de 31 000 établissements ont été contrôlés et 67 000 salariés ont été vérifiés. Ces actions ont permis de récupérer près de 74 millions d’euros de cotisations (1 354 procès verbaux) contre 59 millions en 2005. Ces résultats en hausse ont été obtenus grâce à au renforcement de la lutte contre le travail illégal menée depuis 2004.

Selon le bilan 2006 réalisé par l’Acoss, le secteur du bâtiment et travaux publics (BTP) est le champion du travail au noir, en hausse de 86% par rapport à l’année dernière. Les recouvrements y ont atteint 17 millions d’euros. Vient ensuite l’hôtellerie-restauration en hausse de 39%. « Sur près de 2 400 hôtels, cafés et restaurants contrôlés, 26,5% étaient en infraction, 3% étaient suspectés de fraude et près d’un salarié sur dix était employé au noir », indique le bilan.

Le gardiennage, la confection, l’agriculture et le spectacle

Evaluer le manque à gagner lié au travail au noir est un « enjeu majeur pour les ressources de la Sécurité sociale », souligne l’Acoss qui a perfectionné ses moyens de lutte. Pour mener cette enquête, ses inspecteurs ne se sont pas présentés à la suite d’une réclamation d’un salarié ou d’une anomalie suspecte dans le paiement des cotisations sociales. Ils ont choisi au hasard des établissements parmi un échantillon représentatif de l’hôtellerie-restauration, ce qui donne « un reflet relativement révélateur de la réalité », souligne l’Acoss.

Pour le président du Synhorcat, deuxième organisation patronale du secteur, « ces chiffres annoncés sont trompeurs, » car l’enquête porte sur 2 400 établissements et 7 000 salariés, alors que la profession en compte plus de 200 000 et emploie 800 000 personnes. La CFDT réclame davantage de sanctions. Pour leur part, les organisations patronales soulignent qu’elles ont mis en place une formation de trois jours sur l’hygiène, la sécurité et le droit au travail, obligatoire depuis le 15 mai, pour ouvrir le moindre café ou restaurant. Aux côtés du bâtiment et des travaux publics (BTP), les autres secteurs qui pratiquent le plus le travail au noir, sont le déménagement, le gardiennage, la confection, l’agriculture et le spectacle.

Six établissements sur dix en région parisienne

Cette fraude est relativement homogène sur l’ensemble de l’Hexagone, à l’exception de l’Ile-de-France et des départements d’outre-mer où « les taux sont très importants avec respectivement 61% et 48% des établissements en infraction », constate l’Acoss. Six établissements sur dix sont mis en cause en région parisienne et un sur deux dans les DOM. Le taux est également élevé dans le nord-est (Alsace, Lorraine, Franche-Comté) où il atteint 26% ainsi que sur le littoral et l’arrière-pays méditerranéen (Midi-Pyrénées, Languedoc-Roussillon, Provence-Alpes-Côte d’Azur et Corse) où il est de l’ordre de 30%.

En général, les pratiques consistent à ne pas déclarer les salariés ou à les déclarer à temps partiel alors qu’ils travaillent à temps complet. La sous-déclaration des heures effectuées constitue le deuxième type de fraude. Le travail au noir est aussi plus fréquent pour les extras et les saisonniers que pour les salariés habituels. Reste que la détection de la fraude ne peut être totale, puisque les inspecteurs doivent prouver que l’absence de déclaration était intentionnelle. Toutes les entreprises épinglées n’ont d’ailleurs pas fait l’objet d’un recouvrement.

par Myriam  Berber

Article publié le 14/08/2007 Dernière mise à jour le 14/08/2007 à 14:44 TU

Le Parti socialiste veut entendre Mme Sarkozy sur la libération des infirmières bulgares

LEMONDE.FR avec AFP et Reuters | 14.08.07 | 20h19  •  Mis à jour le 14.08.07 | 20h32

es socialistes ont réclamé, mardi 14 août, que la femme du président, Cécilia Sarkozy, soit entendue par la future commission d’enquête parlementaire destinée à faire la lumière sur la libération des infirmières bulgares et l’existence d’éventuelles contreparties.

Cette commission d’enquête, réclamée par les socialistes, et acceptée par l’UMP, devrait voir le jour à l’automne. Or Cécilia Sarkozy a joué un rôle important comme émissaire de son mari en se rendant deux fois en Libye et en ramenant les infirmières en Bulgarie fin juillet.

“Si on veut savoir quel est le prix payé, savoir ce qui s’est vraiment passé entre la France et la Libye, si on veut découvrir le secret de cette diplomatie qu’on cache à tout le monde, (…) il va falloir qu’on interroge M^me Sarkozy et M. Guéant”, le secrétaire général de l’Elysée, a déclaré, le député socialiste Jean Glavany.

“RENDRE DES COMPTES”

Les commissions des affaires étrangères de l’Assemblée et du Sénat ont entendu le ministre des affaires étrangères, Bernard Kouchner, début août mais “nous avons vite compris qu’il n’était pas vraiment dans le coup, que ce n’était pas vraiment lui qui avait été chargé de l’affaire et qu’il n’était pas au courant de tout ce qui s’était discuté et tramé”, a ajouté Jean Glavany.

Un autre député socialiste, Pierre Moscovici, a estimé que Cécilia Sarkozy devait “rendre des comptes”  lorsqu’elle agissait en tant qu’“émissaire personnel du chef de l’Etat”, comme dans cette affaire. Le président français et son gouvernement ont toujours affirmé qu’aucune “contrepartie” n’avait été accordée en échange de la libération des infirmières et du médecin détenus pendant plus de huit ans.

Au lendemain de cette libération, M. Sarkozy s’était rendu à Tripoli et s’était félicité du rôle joué par sa femme. Paris et Tripoli avaient alors signé un accord en matière de coopération militaire et un mémorandum sur un projet de fourniture d’un réacteur nucléaire présenté comme destiné au dessalement de l’eau de mer.

Cécilia Sarkozy doit rendre des comptes, estime Pierre Moscovici

ARIS (Reuters) – Cécilia Sarkozy doit rendre des comptes aux Français lorsqu’elle est en mission pour le président de la République, estime le député socialiste Pierre Moscovici.

“Quand elle joue un rôle public, chaque fois qu’elle devient ou deviendra émissaire du chef de l’Etat en tant que tel, elle doit comme tout représentant officiel rendre des comptes”, déclare le député du Doubs, dans un entretien publié par Libération.

Pierre Moscovici estime que la femme de Nicolas Sarkozy doit notamment être entendue par la commission parlementaire qui doit se pencher sur les conditions de la libération des infirmières bulgares détenues en Libye.

Selon lui, “nous ne sommes plus dans la sphère privée mais dans la sphère publique” dans cette affaire.

“Moscovici, qui vit comme tous les socialistes dans le siècle précédent, n’a pas encore actualisé ses neurones”, a répliqué André Santini, secrétaire d’Etat chargé de la fonction publique, sur RTL.

Cécilia Sarkozy est selon lui “moderne et indépendante”.

“Elle ne veut pas être bobonne, elle veut pas faire le yucca , elle veut pas être là quand on sonne, c’est très bien”, a ajouté André Santini.

L’action de Nicolas Sarkozy est fortement soutenue, selon un sondage

rois mois après son élection à la présidence et quelques jours après la fin de la session extraordinaire du Parlement, une large majorité de Français approuve les mesures et initiatives prises par le président Nicolas Sarkozy depuis son élection, de même que sa façon de gouverner, selon un sondage IFOP pour “le Journal du dimanche” du 12 août.

if (provenance_elt !=-1) {OAS_AD(‘x40′)} else {OAS_AD(‘Middle’)}

Seule l’annonce du non-remplacement de plus de 22 000 fonctionnaires partant à la retraite suscite le désaccord d’une majorité des personnes interrogées (61 % de “plutôt pas satisfaites” contre 38 % d’avis positifs).

Les Français se déclarent massivement “plutôt satisfaits” de la déductibilité des impôts d’une partie des intérêts d’emprunts immobiliers (87 %, contre 12 % de “plutôt pas satisfaits”).

Sont aussi plébiscitées l’instauration de peines-plancher pour les multi-récidivistes (84 % contre 15 %), la libération des infirmières bulgares détenues en Libye (80 % contre 19 %) et la loi sur le service minimum dans les transports publics (72 % contre 27 %).

La détaxation des heures supplémentaires (66 % contre 33 %), l’instauration d’un “bouclier fiscal” limitant l’imposition à 50% des revenus (64 % contre 35 %), l’accord sur un mini-traité européen (61% contre 35 %) et la loi sur l’autonomie des universités (58 % contre 34 %) sont aussi portés au crédit du chef de l’Etat.

Aux neuf questions posées, ils ne sont que 1 % à ne pas avoir d’opinion, sauf pour le traité européen (4 %) et les universités (8 %).

D’autre part, interrogés pour savoir ce qu’ils pensent de la façon de gouverner de Nicolas Sarkozy en étant “en première ligne sur la plupart des dossiers”, 64 % des Français se déclarent “plutôt satisfaits” et 36 % “plutôt pas satisfaits”.

Le clivage droite-gauche est très net sur ce point : 93 % des sympathisants UMP approuvent cette méthode de gouvernement (contre 7 %) alors que les sympathisants PS sont plus nombreux à se dire “plutôt pas satisfaits” que “plutôt satisfaits” (53 % contre 47 % respectivement).

Sondage réalisé par téléphone les 9 et 10 août auprès d’un échantillon représentatif de 955 personnes de 18 ans et plus, et sélectionné selon la méthode des quotas.